Georgian (Georgia)English (United Kingdom)

ერთ-ერთი სქოლიო, დართული "სათნოებათმოყვარეობის" ქართულ თარგმანზე

წმიდა მარკოზ მონაზონი - "ამიტომ, "თავისუფლების რჯული" "საქმეთა" უწინარეს იკითხება"

წმ. მარკოზ მონაზონის ზემორე შეგონებაში ისაა ხაზგასმული, რომ "მოციქულთა საქმეების" წინ იკითხება "თავისუფლების რჯული". რა წიგნს უნდა გულისხმობდეს "თვისუფლების რჯული"? საზოგადოდ, ასკეტ მამებთან ძალიან ხშირია სიმბოლურ სახელდებათა გამოყენება. უთუოდ ასეთსავსე შემთხვევასთან გვაქვს საქმე ამჯერადაც. რაც შეეხება იმას, თუ კონკრეტულად რომელი წიგნი უნდა ვიგულისხმოთ "თავისუფლების რჯულში", ამ მხრივ, უპირველსად ის უნდა აღვნიშნოთ, რომ მსჯელობა აშკარად ეხება საკუთრივ "ახალ აღთქმას" და "ახალი აღთქმის" შიგნით კონკრეტულად "საქმე მოციქულთას" წინმსწრებ წიგნს, ასეთი წიგნი კი არის მხოლოდ "სახარება-ოთხთავი". მართლაც, "ახალი აღთქმის" შედგენილობა, ყველა ადრეული წყაროს მიხედვით, თავში უეჭველად გულისხმობს "სახარებას", მის მომდევნოდ კი - "მოციქულთა საქმეებს". ეს ნიშნავს, რომ როდესაც ვკითხულობთ "ახალ აღთქმას", მიმდევრობითად ჯერ ვკითხულობთ "სახარებას", შემდეგ კი - "საქმეებს". ამ მოვლენაში წმ. მარკოზი ძალიან ღრმა აზრს ჭვრეტს. კერძოდ, მისი სწავლებით, "სახარება" ესაა მას მოდევნებულ "საქმეთა" გონება, ანუ ეს ნიშნავს, რომ "საქმეთა" წიგნში აღწერილია პრაქტიკული განხორციელება იმ გონითი ხედვისა, რაც მოციქულებმა მაცხოვრისგან მიიღეს და რასაც სახარება გვიცხადებს. მაშ, ცნობილი ასკეტური სწავლება "ხედვისა" და "საქმის" (ანუ "თეორიისა" და "პრაქტიკის") ურთიერთმიმართების შესახებ (რომ "ხედვა" წინმსწრებია, "საქმე" კი - მას მოდევნებული და მისი განხორციელება) წმ. მარკოზის სწავლებით ცხადდება "სახარებისა" და "მოციქულთა საქმეების" მდებარეობის მხრივაც ("სახარება" - წინმსწრები ხედვა საქმითი ღვაწლისა; "საქმე მოციქულთა" - ხედვას მოდევნებული პრაქტიკული მოღვაწეობა ანუ საქმე).

AddThis Social Bookmark Button

ბოლოს განახლდა (FRIDAY, 18 JANUARY 2019 14:52)

დაწვრილებით...

 

მისასალმებელია, აგრეთვე, ქალაქ მცხეთის წოდება „წმინდა დედაქალაქად“, თუმცა, სამწუხაროდ, ამავეს ვერ ვიტყვით კიდევ ერთ ბოლოდროინდელ სიახლეზე, რაც ისევ მცხეთას უკავშირდება და გულისხმობს ხარება-დღეს ამ ქალაქის კურთხევას.

აღვნიშნავთ, რომ არსობრივ პრობლემას ქმნის არა ქალაქის კურთხევა (თუმცა ქვეყანაში კურთხევითი მიზნით მხოლოდ ერთი ქალაქის გამოყოფა სხვა ქალაქებისგან მაინც იწვევს სირთულეს), არამედ იმაზე აქცენტირება, რომ აღდგა უძველესი ტრადიცია, რაც თითქოსდა უკავშირდება XI ს-ის წმინდა კათოლიკოს-პატრიარქს მელქისედეკ I-ს. გვარწმუნებენ, რომ ამ ჭეშმარიტად განსაკუთრებულ მოღვაწეს ხარების დღესასწაული (25 მარტი) დაუდგენია „მცხეთის აღაპის“ ანუ მცხეთის კურთხევის დღედ, რაც თურმე უწყვეტად აღესრულებოდა ყოველ წელს და, ასე ვთქვათ, გაუქმებულა მხოლოდ ეგზარქოსობის დროს.

ჩვენთვის უცნობია, თუ რომელმა ცრუმეცნიერმა შეიტანა (თავის გამოჩენის მიზნით) ეს უკიდურესად მკრეხელური სიცრუე საეკლესიო წრეებში, თუმცა ფაქტი ერთია, რომ წელსაც სწორედ ზემორე მოტივაციის საფუძველზე შესრულდა მცხეთის „აღაპი“ ანუ, როგორც ფიქრობენ, მცხეთის „კურთხევა“, რაც მეტად ვრცლად გაშუქდა ეთერში და, ამასთან, შესაბამის სიუჟეტებს არაერთი საინფორმაციო კომენტარიც დაერთო, თუმცა საკუთრივ „სამეცნიერო“ კუთხით მხოლოდ ერთი განმარტება მოვისმინეთ.

AddThis Social Bookmark Button

ბოლოს განახლდა (TUESDAY, 15 JANUARY 2019 16:16)

დაწვრილებით...

 
ნიკეის I მსოფლიო კრების (325 წ.)

დოგმატი

გვწამს ერთი ღმერთი, მამა, ყოვლისმპყრობელი, შემოქმედი ცისა და მიწისა, ხილულთა ყოველთა და უხილავთა;

და ერთი უფალი იესუ ქრისტე, ძე ღვთისა მხოლოდშობილი, მამისგან შობილი უწინარეს ყოველთა საუკუნეთა. ნათელი ნათლისაგან, ღმერთი ჭეშმარიტი ღვთისაგან ჭეშმარიტისა, შობილი და არა ქმნილი, თანაარსი მამისა, რომლის მიერ ყოველივე შეიქმნა.

რომელიც ჩვენთვის, კაცთათვის და ჩვენისა ცხონებისათვის გარდამოხდა ცათაგან, და ხორცი შეისხა სულიწმიდისა და მარიამ ქალწულისგან, და განკაცდა. და ჯვარს-ეცვა ჩვენთვის პონტოელი პილატეს დროს და ევნო და დაეფლა. და აღდგა მესამე დღეს, წერილთა თანახმად. და აღვიდა ცათა მიმართ, და მჯდომარეა მამის მარჯვნივ. და კვალად მომავალია დიდებით, განსჯად ცოცხალთა და მკუდართა, რომლის სუფევისა არ იქნება დასასრული.

და სულიწმიდა.

ხოლო რომლებიც ამბობენ, რომ “იყო, როდესაც არ იყო”, და რომ “შობამდე არ იყო”, და რომ არაარსთაგან შეიქმნა ანდა ამბობენ, რომ არსებობს იგი სხვა ჰიპოსტასისგან ან არსებისგან, ან კიდევ, რომ ცვალებადია ან გარდაქმნადი ძე ღვთისა, ამათ შეაჩვენებს კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესია.

AddThis Social Bookmark Button

ბოლოს განახლდა (MONDAY, 14 JANUARY 2019 12:16)

დაწვრილებით...

 

კოდრატოსს ევსევი კესარიელი და იერონიმე უწოდებენ "მოციქულთა მოწაფეს" (ფრაგ. 5, 6, 7) და გამორჩეული "გონიერებისა და სამოციქულო მართლმადიდებლობის" ადამიანს (2). თუმცა სხვა წყაროებში ან კოდრატოსის შემორჩენილ ფრაგმენტში (2), მისი მოციქულებთან კავშირის შესახებ არაფერია ცნობილი. კოდრატოსს ზოგჯერ მიიჩნევენ სამოცდაათთაგან ერთ-ერთ მოციქულადაც, მაგრამ ეს არ ემყარება სათანადო ცნობებს, რადგან კოდრატოსის სახელი არც უპირველეს წყაროში, ახალ აღთქმაში დასტურდება, არც იპოლიტე რომაელის თხზულებაში, ქრისტეს სამოცდაათი მოციქულის შესახებ, არც რომელიმე სხვა სანდო ისტორიულ წყაროში.

კოდრატოსი ათენის ეპისკოპოსად იქნა ხელდასხმული1 პუბლიუს ათენელის მოწამეობრივი აღსასრულის შემდეგ (3) და ათენის ეკლესიას ოთხი წლის განმავლობაში (125-129 წწ.) ხელმძღვანელობდა. თავისი ნაყოფიერი მოღვაწეობითა და მგზნებარე ქრისტიანული მოშურნეობით კოდრატოსს მოუგვარებია ეკლესიაში არსებული განხეთქილება და ორი დაპირისპირებული მხარე შეურიგებია (3, 6).

AddThis Social Bookmark Button

ბოლოს განახლდა (FRIDAY, 04 JANUARY 2019 12:21)

დაწვრილებით...

 

პაპიასი (დაახლ. 60-163 წწ.), მცირეაზიული ფრიგიული ქალაქის, ჰიერაპოლისის ეპისკოპოსი და მწერალი, მოღვაწეობდა ადრექრისტიანულ ხანაში და ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი წარმომადგენელი იყო იმ თაობისა, რომელიც მოციქულთა მემკვიდრე გახდა, სხვაგვარად რომ ითქვას, ქრისტიანთა მესამე თაობისა. იმის გამო, რომ სახელი პაპიასი მეტად გავრცელებული იყო ფრიგიაში, მას ამ მხარის მკვიდრად მიიჩნევენ. პაპიასი იგნატი ანტიოქიელთან და პოლიკარპე სმირნელთან ერთდ სახელდება იოანე მოციქულისა და მახარებლის მსმენლად და მწერლად (ფრაგ. 5, 9, 13, 19, 20, 25), ზოგ შემთხვევაში კი არისტიონისა და "უხუცესი იოანეს"(ანუ იმავე იოანე მოციქულის)1 მოწაფედ და მსმენლად (3.7). პაპიასი უშუალოდ იცნობდა მოციქულთა თვითმხილველებსა და მათ მოწაფეებს, როგორც მაგალითად, ფილიპე მოციქულის ქალიშვილებს (3.9, 5, 31) და იოანე მოციქულის მოწაფეს, პოლიკარპე სმირნელს, რომელთანაც მას მეგობრობა აკავშირებდა (3.1, 5, 14).

პაპიასის ცხოვრებისა და მისი შემოქმედების შესახებ შემორჩენილია მწირზე მწირი ცნობები, დაცული სხვადასხვა ავტორთა ნაშრომებში, კერძოდ, ირინეოსთან, ევსევი კესარიელთან, ანასტასი სინელთან და ა.შ. ამ ფრაგმენტების ავტორები პაპიასს ახასიათებენ, როგორც ეპისკოპოსს, რომელიც "წმინდად წინამძღვრობდა თავის ქალაქს", იყო "მჭევრმეტყველების ხელოვნებით შემკული" და "დიდად გამოცდილი წმინდა წერილში" (31), ხოლო მისი სამწერლო ნიჭის შესახებ დამატებით არაპირდაპირ ცნობას იძლევა იერონიმე, თავადაც არაერთი შესანიშნავი თხზულების ავტორი, რომელიც თვლიდა, რომ არ გააჩნდა საკმარისი ძალები პაპიასის ნაშრომის სხვა ენაზე შესაბამისი დახვეწილობით თარგმნისათვის (8).

AddThis Social Bookmark Button

ბოლოს განახლდა (WEDNESDAY, 16 JANUARY 2019 14:20)

დაწვრილებით...

 

"უხუცესთა გადმოცემები" წარმოადგენს დამოწმებებს, რომლებიც დაცულია ირინეოსის თხზულებაში "მწვალებლობათა წინააღთმდეგ" ანუ "პანარიონში". დამოწმებათა ავტორებად დასახელებულია "უხუცესი" (ფრაგ. 4, 13, 16, 17), ან "ერთი უხუცესი" (9), რომელიც არის "საღმრთო" და "ღვთისმოყვარე" (3), "ჩვენზე (ბევრად) უკეთესი კაცი" (1, 2, 7), და სხვა. ირინეოსის განმარტებით უხუცესები ის ადამიანები არიან, ვინც მაცხოვრის მოციქულთა მოწაფეები ან მოწაფეთა თვითმხილველნი ყოფილან: "ყველა უხუცესი, რომლებიც აზიაში, იოანესთან, უფლის მოწაფესთან იყვნენ შეკრებილნი" (4), ან "უხუცესები, მოციქულთა მოწაფეები" (13, 17), ან "ერთი უხუცესისაგან, რომელსაც ეს მათგან მოუსმენია, ვისაც მოციქულები უხილავს და ვინც მათგან განისწავლა" (9). მკვლევარები ამ ფრაგმენტების ავტორობას მიაკუთვნებენ უფრო მეტად ირინეოსს, ვიდრე სამოციქულო მამებს. აღსანიშნავია ისიც, რომ უხუცესთა გადმოცემებს შორის (16) მოცემულია პაპიას ჰიერაპოლელის XIV ფრაგმენტიც (ვ. ჯუღელი)

 

I1

როგორც ჩვენზე უკეთესი კაცის მიერ ითქვა ასეთ ადამიანებთან დაკავშირებით:

"ძვირფას ქვას,

ზურმუხტს, მავანთაგან ძვირად შეფასებულს

ამცირებს მინა, მას ხელოვნებით

მიმსგავსებული, როდესაც ახლოს არავინ არის, ვინც შესძლებდა მის გამოცდას და

გამოვლენას ხელოვნებით, მზაკვრულად ქმნილის.

ან კი როდესაც

შერეულია

სპილენძი ვერცხლთან, იოლად ვინმე

უზაკველს განა ხელეწიფება, ის ამოიცნოს?"

AddThis Social Bookmark Button

ბოლოს განახლდა (FRIDAY, 28 DECEMBER 2018 22:02)

დაწვრილებით...

 

ბარნაბას ეპისტოლეს უადრესი დამოწმებები გვხვდება კლიმენტი ალექსანდრიელთან და ორიგენესთან, საიდანაც ჩანს, რომ მათ დროს იგი ავთენტური და კანონიკურ ტექსტად იყო მიჩნეული. კლიმენტი ალექსანდრიელი წერილის ავტორს უწოდებს "მოციქულ" და წინასწარმეტყველ ბარნაბას", "რომელიც ასევე ქადაგებდა პავლე მოციქულთან ერთად წარმართების წინაშე". ორიგენე ახსენებს ეპისტოლეს, როგორც "ბარნაბას კათოლიკე ეპისტოლეს" და იმოწმებს მის 5.9 მონაკვეთს. ერთი საუკუნის შემდეგ ბარნაბას და მის ეპისტოლეს რამდენჯერმე ახსენებს ევსები კესარიელი ეკლესიის ისტორიაში, მაგრამ უკვე როგორც არაავთენტურ ნაშრომს. იგი შენიშნავს, რომ "სხვა მოციქულები სამოცდაათნი იყვნენ, ერთ-ერთი მათგანი კი იყო ბარნაბა" (2.1.4, იხ ასევე, 2.25.1, 6.13.4, 6.14.1), და რომ "არაავთენტურ თხზულებათა შორის აღირაცხება... ეპისტოლე, რომელსაც ბარნაბას დაწერილად მიიჩნევენ". IV ს-ში ბარნაბა მოციქულის ეპისტოლეს ახსენებენ სერაპიონ თმუისელი და იერონიმე, თუმცა ორივე მათგანი ამ წერილს აპოკრიფულ ნაშრომებს მიათვლის. ვინაიდან ბარნაბას ეპისტოლეს ადრეული მოხსენიებები ალექსანდრიელ მამებს უკავშირდება, და რადგანაც ეპისტოლეს წერის სტილი უკიდურესად ალეგორიულია, ზოგი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ეს ტექსტი ალექსანდრიულ საღვთისმეტყველო სკოლაში იქნა შედგენილი, ზოგი კი, მიუხედავად ამისა, ეპისტოლეს სირიულ-პალესტინურ წრეებს მიაკუთვნებს (ვ. ჯუღელი)

 

თავი I

მისალმება და წერილის დაწერის მიზანი


1. მოგესალმებით, ვაჟებო და ქალიშვილებო, უფლის სახელით, რომელმაც შეგვიყვარა ჩვენ, მშვიდობა მოგცეთ ღმერთმა! 2. იმდენად დიდებულია და უხვი თქვენთვის მონიჭებული განგებანი1 ღვთისა, იმდენად ჩანერგილი გაქვთ მადლი სულიერი საბოძვარისა, რომელიც მიგიღიათ, რომ ამის გამო უზომოდ ვხარობ თქვენი ნეტარი დ სახელოვანი სულებისათვის. 3. ამის გამო განსაკუთრებით ვხარობ საკუთარი თავის გამოც, რადგან ვიმედოვნებ, რომ მეც ვცხონდები, რადგან ჭეშმარიტად ვხედავ თქვენში სულიწმინდას, თქვენზე გადმოღვრილს (საქმე 2.18; ტიტ. 3.6) საუფლო წყაროს საგანძურიდან. ესოდენ განმაცვიფრებელი აღმოჩნდა ჩემთვის თქვენი დიდადსაწადელი ხილვა. 4. დავრწმუნდი ამაში, გავაცნობიერე საკუთრ თავში, რომ მას შემდეგ, რაც თქვენთან ვისაუბრე, მრავალ რამეს მივხვდი, რომ სიმართლის გზაზე უფალი მექცა თანამგზავრად2, და მეც საკუთრ თავს მთლიანად, დაჟინებით, იმისკენ მივმართავ, რომ შეგიყვაროთ საკუთარ სულზე მეტად, ვინაიდან მისმიერი სიცოცხლის იმედით დიდი რწმენა და სიყვარული სახლობს თქვენში. 5. ვინაიდან დავფიქრდი იმაზე, რომ თუკი ვიზრუნებ, გადმოგცეთ იმის ნაწილი, რაც თავად მიმიღია, ასეთი სულების დახმარება მე საზღაურად მექცევა, (ამიტომ) ვიჩქარე, გამომეგზავნა თქვენთვის მცირედი, რათა რწმენის გარდა სრული ცოდნის მფლობელნიც გამხდარიყავით. 6. მაშასადამე, არსებობს უფლის სამი სწავლება:

AddThis Social Bookmark Button

ბოლოს განახლდა (TUESDAY, 18 DECEMBER 2018 12:34)

დაწვრილებით...